العلامة المجلسي (مترجم :همدانى)

302

بحار الأنوار (ج67 و 68) (فارسى)

و اين توجيه و بيان كه از روايت شد نديدم كسى قبل از من گفته باشد گرچه از عنايات و فضل الهى كه مالك فيض است بيشتر آن مطالبى كه در اين كتاب در شرح احاديث گفته‌ام همين طور است ( از فيوضات و الهامات الهى است و از ديگرى نگرفته‌ام ) . 83 - كافى . از محمد بن يحيى . . . از جعفر بن ابراهيم كه گفت شنيدم از امام ششم عليه السّلام كه فرمود . رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله ميفرمود . من راى موضع كلامه من عمله قل كلامه الا فيما يعنيه . كسى كه موضع سخن خود را از كارهايش بداند و ببيند سخنش كم خواهد بود جز در مواردى كه مفيد بحالش باشد . ايضاح . مقصود اين است كه متوجه باشد كه عمل زبان و سخن گفتن از اعمال سائر اعضاء بيشتر است . و يا مقصود اينكه بداند كه سخن گفتن هم جزء اعمال محسوب مىشود و در مقابل آن كيفر و پاداشى دارد . و شايد معناى اول بهتر باشد . و ممكن است كه هر دو معنا در اين جملهء باشد يعنى متوجه هر دو قسمت باشد . 84 - كافى . از ابو على اشعرى . . . از منصور بن يونس از حضرت صادق عليه السّلام كه فرمود . در حكمت و اندرزهاى آل داود چنين آمده . على العاقل ان يكون عارفا بزمانه مقبلا على شانه حافظا للسانه . براى شخص عاقل و خردمند لازم است كه نسبت به زمان خود شناخت داشته و مشغول به خود و كار خود و نگهدارنده زبان خود باشد . بيان . منظور از حكم آل داود كتاب مقدس زبور است و يا اعم از زبور و آنچه كه بعنوان حكمت و موعظه از حضرت داود و خاندانش صادر شده است . شناخت زمان يعنى شناختن اهل زمان تا دوست را از دشمن و گمراه‌كنندگان را از ارشادگران بشناسد و بفهمد كه از چه كسى بايد متابعت و پيروى و از چه كسى بايد مفارقت و دورى كرد . كه در امور دنيوى و دينى خود گول و فريب نخورد و موارد تقيه و معاشرت و كناره‌گيرى - دوستى و دشمنى را كاملا تشخيص دهد . و در حديث آمده العالم بزمانه لا تهجم عليه اللوابس . كسى كه داناى باوضاع و احوال زمان خود باشد پيشنهادات فريبكاران او را گول نميزند . و در حديث ديگر آمده كه مؤمن بايد اهل زمان را بشناسد و از اطمينان كامل به موثق ترين افراد برحذر باشد . و در توصيهء امير مؤمنان به امام حسن عليهما السّلام آمده كه اى فرزند چاره نيست و بر عاقل لازم است كه در كار خود دقت نمايد . بنا بر اين بايد زبانش را حفظ نموده و اهل زمان و مردم را خوب بشناسد .